اسلامي معلوماتمسلمان پوهان

احمد حسن زويل- نوبل ګټونکي مسلمان پوهان

احمد حسن زويل

مصري سایسنپوه احمد حسن زویل د ۱۹۴۶م کال د فبروري په ۲۶مه نېټه د مصر په دامنهور کې نړۍ ته سترګې پرانستلې . ده ته د کېمیا په برخه کې د تر سره کړیو څېړنو او کارونو له امله د ۱۹۹۹م کال د نوبل د کېمیا جایزه ورکړل شوه. احمد حسن زویل د کلېفورنیا د ټیکنالوجۍ د ادارې د کېمیا او فزیک څانګو مشر پروفیسر پاته شوی دی.

احمد زویل لسانس او ماسټرۍ د مصر د سکندريې پوهنتون کې اخستې او پي ایچ ډي یې د امریکې د پنسلوانیا ایالت له پوهنتون څخه بشپړه کړې. د دې سره خوا کې يې دنده هم ترسره کوله او هداشان یې یوه بله دکتورا د کلیفورنیا پوهنتون کې واخستله.

د ښاغلي احمد حسن زویل تر ټولو ستره کارنامه دا وه، چې په (فیمټو کمسټري، FemtoChemistry) کې يې څيړنې وکړې. البته له ده وړاندې په دې موضوع کې چا کار نه و کړی، دا داسې موضوع ده، چې د کېمیاوي تعاملاتو څېړنه کوي.نوموړی درېیم مصری و، چې د نوبل جایزه یې وګټل.  په مخکنیو برخو کې  مو د دوو نورو مصریانو نجیب محفوظ او انور سادات په اړه ولوستل.

نوموړي د نوبل جایزې تر څنګ ګڼ نور نړیوال انعامونه هم ګټلي وو، چې په ۱۹۹۳م کې په کېمیا کې د «اولف جایزه» او په ۱۹۹۷م کې دوې نورې جایزې  «تولمن مډال» او د «رابرټ اې ویلچ ایوارډ» او همدارنګه په ۲۰۱۱م کال کې د امریکا د کېمیايي ټولنې له لورې د «پریستولي مډال/ Priestley Medal» د یادونې وړ دي.

سویډن پوهنتون په ۲۰۰۳م کال کې ښاغلي زویل پر افتخاري دوکتورا ونازاوه. په ۲۰۰۶م  ورته د کیمبرج پوهنتون په ساینس کې اعزازي دوکتورا ورکړه، د ۲۰۰۸م کال په می میاشت کې د ماډریډ کمپلویټنس پوهنتون افتخاري پي ایچ ډي ، په ۲۰۰۹م کې اردن پوهنتون په ساینس او هنر کې او د نړۍ یو بل معتبر پوهنتون هم ورته افتخاري دکتوراوې  ورکړې.

د امریکا ولسمشر د ۲۰۰۹م کال د جون په ۴مه نېټه د قاهرې په پوهنتون کې د وینا پر مهال د یو نوي پروګرام د پیلېدو اعلان وکړ، د نوموړي په وینا دا پروګرام به د امریکا او اسلامي نړۍ ترمنځ د ساینسي اړیکو یو نوی باب پرانیزي،چې دا کار به هر کال د یو ساینسي سفیر د غوره کولو له لارې پلي کېږي. په ۲۰۱۰م کې احمد زویل،الیاس زرهوني او بروس البرټس په امریکا کې د اسلامي نړۍ لپاره د ساینسي سفیرانو په توګه غوره شول.

ښاغلي احمد حسن زویل په مصر کې د ۲۰۱۱م د خونړیو لاریونونو او د پوځي دیکتاتور رژيم د واک ته رسېدو پر مهال مصر ته ستون شو او د دواړو جهتونو ترمنځ يې د جوړجاړي ناکامه هڅه هم وکړه.

د کېمیا په اړونده موضوعاتو باندې د ښاغلي احمد حسن زویل د چاپ شویو اثارو له جملې ځينې مشهور هغه یې دلته د ساري په توګه یادوو:

۱- د لیزر سپیکټروسکوپي پرمختګ    ۱۹۷۷م
۲- د لیزري کېمیا ارتقاء       ۱۹۷۸م
۳-فوټو کېمسټري ،لومړی او دوهم ټوک  ۱۹۸۳م
۴-کېمیاوي تعامل؛ جوړښت او ډاینامکس  ۱۹۹۲م

همدارنګه د نوموړي یو شمېر نور مهم او تلپاتې اثار هم شته دي، چې د کېمیا په تاریخ کې به تر ډېرو یاد وي.

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
وسیع ویب
error: