بیولوژي

جنيتيک (enetic) او تاریخ یې

جنيتيک (enetic)

د وراثت علم له والدينو څخه راتلونکي نسل ته د خواصو له لېږد او څرنګوالي څخه بحث کوي. يا په بل عبارت دا پوهه له يوې حجرې څخه بلې حجرې ته د والدينو څخه نوی نسل يا له يو نسل څخه بل نسل ته د بيولوژيکي معلوماتو له لېږدونې څخه عبارت دی. هغه ورته والی او توپيرونه چې د والدينو او اولاد ترمنځه شته، منشاء ې ارثي مواد دي، چې جنتيک دا مطلبښه واضح کوي.

د جنتيک علم د بيولوژي يوه څانګه ده. زياتره خلک د علم پر اصلي موضوعاتو باندې پوهېږي او پوهان له دې اصولو څخه ګټه اخلي. ددې علم د موجوده قوانينو او مفاهيمو په وسيله کولی شو چې د دوو ژونديو موجوداتو په ورته والي او توپيرونو وپوهېږو، چې څنګه او ولې په حيواناتو او نباتاتو کې دارنګه ورته والی او توپيرونه منځته راغلي دي.

د جنيتيک تاريخ

انسانانو تقريباً لس زره کاله پخوا د نباتاتو او حيواناتو په اهلي کېدو او روزنه پيل کړی دی. هغوی د نباتاتو ډولونه کرل او وحشي حيوانات ې اهلي کول. بشر له پخوا څخه د حيواناتو او نباتاتو دښه نسل د لاسته راوړلو لپاره کوښښونه کړي دي. ددې کوښښونو په نتيجه کې د وخت په تېرېدو سره د انسانانو له اړتيا سره سم د حيواناتو او نباتاتوښه نسلونه منځته راغلي دي.مث ًلا:دغنمونننيبوټيزياتشمېردانېتوليدوي.دغوښواوشېدو ورکوونکو غوا-انوښه ډولونه منځته راغلي دي. همدارنګه له دې پوهې څخه د ناروغيو د درملنې او د نوو درملونو په توليد او نورو برخو کې کار اخېستل شوی دی.

بيولوژي ډېر پخوانی علم دی چې بشر هغې ته پاملرنه کړې ده، خو د يوې پړېۍ په شاوخوا کې دا علم نوي پړاو ته ننوت. دا نوی پړاو نن د جنتيک په نامه يادېږي، چې يو نوی انقلاب ې په بيولوژي کې رامنځته کړ. په اتلسمه پړېۍ کې يو شمېر پوهانو کوښ( وکړ. له يو نسل څخه بل نسل ته د ارثي مشخصاتو لېږد ترڅړېنې لاندې ونيسي، خو په دوو عمده دليلونو له يوې خوا د مناسبو ځانګړتياوو د انتخاب نه موجوديت او له بلې خو په جنتيک کې د بشپړو معلوماتو نه درلودل وو.

لومړنی شخص چې ې وکړای شو د ارثي خواصو په لېږد باندې حاکم قوانين وپېژني، اتريشي راهب، -ريګور مندل و چې په 1866 م. کال کې ې دغه قوانين چې د مشنګ پر بوټي باندې د تجربو حاصل وو، وړاندې کړل.

زياتره وختونه په ښو مفکورو يا څوک پوهېدلی نه شو يا ورڅخه په ځينو دلايلو سترګې پټېدلې. د مندل په نظرياتو باندې د هغه له مرګ څخه شل کاله وروسته خلک پوه شول. د مندل لاسته راوړنو د جنتيک پوهې لپاره لاره هواره کړه. د جنتيک علم يو ځوان د ودې په حالت کې علم دی او هره ورځ ې يو موضوع د انسانانو لپاره واضح کېږي.

اضافې معلومات:

د جنتيک د علم پلار ګريګور مندل (1822-1884م) اتريشي راهب وو، چې بيولوژي او رياضي ې د ويانا په پوهنتون کې لوستي. هغه د مشنګ بوټي د کليسا په انګړ کې وکرل او د احتمالاتو له قوانينو څخه په ګټه اخېستنې سره ې خپلې څړېنې مخ په وړاندې بوتلې. هغه د خپلو اته کلنو تجربو او څړېنو پايلې په 1866 م کال کې د ساينس پوهانو ډلې ته وړاندې کړلې. له بده مرغه د هغه وخت علمي ټولنې د هغه کشفياتو ته دومره ارزښت ورنه کړ او د مندل د کار نتيجې ې هېرې کړې.
په 1900 م کال کې د مندل په واسطه وړاندې شوي قوانين د هګوديورس، شرماک او کورنز نوی کشف ددې لامل شو چې د مندل نظريات د قبول وړ وګرځېدل.

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
وسیع ویب
error: