بیانات او پوښتنې او ځوابونهروژه

د روژې لنډ مختصر بیان

د كال ټولې مياشتې بختورې ، د فيض او د بركت مياشتې دي خو د روژې مياشت د ټولو مياشتو په پرتله ډيره بختوره ، له فيض او بركت څخه ډكه مياشت ده . په دې مباركه مياشت كښې د ملسمان بنده حسنات زياتيږي ، او سيئات يې كميږي ، په دې مباركه مياشت كښې د جنت دروازې پرانستل كيږي او د دوزخ دروازې تړل كيږي . دا مياشت د جنت مياشت ده ، دا مياشت د عبادت او اطاعت مياشت ده ، دا مياشت د ښو اعمالو د سرته رسولو مياشت ده ، دا مياشت د بخښنې مياشت ده ، دا مياشت د خير او بركت مياشت ده.

د روژې مياشت هغه مياشت ده چې پاك قران پكښې نازل شوى دى ، د ليلة القدر شپه د روژې په مياشت كښې ده او دا شپه له زرو مياشتو څخه بهتره ده . زر مياشتې له 83 كالو سره برابرې دي .
روژه د اسلام د مبين دين څلورم ركن دى . دا سپيڅلى ركن د مسلمان بنده لخوا په همدې مباركه مياشت كښې ادا كيږي .
روژه په دوهمه هجري قمري پيړئ كښی په مسلمانانو فرض شوې ده . 
څرنګه چې روژه د اسلام د پنځو مهمو ركنونو څخه يو اساسي او مهم ركن دى نو ځكه هر مسلمان ته ښائي چې د روژې په احكامو پوه شي .

د روژې تعريف :

روژه په لغت كښې امساك ته وايي . امساك عربي كلمه ده چې معنى يې درول يا نيول دي . ددې كلمې فعل ( يمسك ) دى . يمسك نيولو ته وايي . افطار د امساك متضاده كلمه ده. د افطار د كلمې فعل يفطر دى . افطار د روژې د ماتولو او امسا ك د روژې د نيولو معنى وركوي.
په عربي ژبه كښې د روژې مياشتې ته ( رمضان ) وايي . رمضان د ګناهونو د پاكولو او د ګناهونو د سوزولو او وژلو معنى وركوي نو په همدې وجه په دغه نوم ياديږي . په فارسي كښې هم همدا كلمه استعماليږي . خلك وايي ” ماه رمضان نزديك است ” يعنې د روژې مياشت نژدې ده. روژې ته په عربي كښې صوم يا صيام وايي . يصوم يې فعل دى . ( هو يصوم ) هغه روژه نيسي ( مذكر ) . ( هى تصوم ) هغه روژه نيسي. ( مؤنث )
په شريعت كښې روژه هغه عبادت ته وايي چې يو مسلمان بنده له فجر يعنې سحر څخه تر ماښام پورې د روژې له نيت سره له خوړلو څښلو او نور و هغو شيانو څخه چې روژه پرې ماتيږي ځاى لرې ساتي .

2- د روژې حكم :

روژه په هر مسلمان بنده فرض ده ، كه څوك پرته له كوم عذر څخه روژه خوري نو هغه كبيره ګناه ګڼل كيږي.
3- روژه ډير ښه عبادت دى :
رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمائي :
” څوك چې د ايمان او ثواب له نيت سره روژه ونيسي نو د هغه سړي ټولې پخوانئ ګناهګانې بخښل كيږي . ( مسند أحمد )
رسول الله صلى الله عليه و سلم هماشان فرمائي :
خداى پاك فرمائيلي دي د سړي هر عمل د ځان د پاره دى ، پر ته له روژې څخه ، ځكه چې روژه زما د پاره ده او زه د روژې بدله وركوم .” ( مسلم)
څوك چې روژه نيسي نو خداى پاك ورته ډير اجر او ثواب ورپه برخه كوي ، د روژه نيونكي دعا د خداى په دربار كښې قبليږي ، د قيامت په ورځ روژه نيونكي ته د خداى پاك لخوا شفاعت كيږي ، د روژه نيونكي د خولې بوي د خداى پاك په وړاندې د مشكو له بوي څخه هم ښه او بهتر دى ، ، په جنت كښې يوه دروازه ده چې هغې ته ريان وايي ، پرته له روژه نيونكو څخه بل څوك له دغې دروازې څخه جنت ته ورننوتى نه شي .

د روژې ډولونه يا اقسام :

روژه دوه ډوله ده .فرض او نفل
فرض روژه درې ډوله ده
1- د روژې د مياشتې روژه
2- د كفارو روژه
3- د نذر روژه

د روژې د مياشتې روژه :

د رمضان روژه ، د قران او حديث او د امت د اجماع په ذريعه فرض ده .
د قرآن دليل 
يا ايهالذين آمنوا كتب عليكم الصيام كما كتب على الذين من قبلكم لعلكم تتقون .( البقره)
اى ايمان لرونكو ! په تاسې باندې روژه فرض شوې ده هغه شان چې له تاسې څخه د مخه خلكو باندې فرض شوې وه ، ترڅو چې تاسې له خداى څخه يره وكړئ.
د حديث شريف دليل : 
د رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمايلي دي :
1- شهادت وركول چې د الله پاك څخه بغير بل كوم معبود نشته او محمد صلى الله عليه وسلم د خداى رسول دى .
2- د لمونځ ادا كول . 3- زكات وركول 4- د روژې نيول 5- د بيت الله حج كول.
د امت اجماع : 
اسلامي امت په دى خبره اتفاق كړى دى چې د روژې د مياشتې روژه فرض ده او دا د اسلام يو ركن دى او له روژې څخه انكار كونكى كافر او له اسلام څخه بهر دى.

د هلال رؤيت : 

د روژې د مياشتې روژه د هلال يعنې نوې مياشتې په ليدو نيول كيږي : خداى پاك په قرآن پاك كښې فرمائي : ( فمن شهد منكم الشهر فليصمه ) له تاسې څخه چې هر چا دا مياشت ومندله يعنې وليده نو ضرور دى روژه ونيسي .
روژه د عادل شهادت وركونكي په شهادت هم واجب ګرځي .

د روژې اركان :

روژه دوه ركنونه لري :
1- له فجر څخه د لمر تر غروب پورې د د روژې د ماتوونكو شيانو څخه ډډه كول :
2- نيت . رسول الله صلى الله عيله وسلم فرمايي : د ټولو چارو او اعمالو دار او مدار په نيت پورې تړلى دى او هر سړي ته هغه شى په لاس ورځي چې د هغه شي د پاره يې په پاك زړه نيت كړى وي . ( بخاري او مسلم)
نيت بايد چې له فجر څخه د مخه وشي . نيت په زړه كښې او له زړه څخه كيږي ، د نيت كول په ژبه ضرور نه دى. ( بسم الله الرحمن الرحيم . نيت كوم چې روژه ونيسم له فجر څخه تر ماښام پورې )
هغه څوك چې عاقل او بالغ دى ، روغ او مقيم دى نو په هغه باندې روژه فرض ده.
د ښځې د پاره له دغو شرطونو نه علاوه د حيض او نفاس څخه پاكوالى هم ضرور دى.

د روژې په بدل كښې فديه :

د زوړو سړو يعنې سپين ږيرو او زړو ښځو چې روژه نيول ورته ګران وي او هغو مريضانو د پاره چې نا علاجه وي روژه نيول ضرور نه ده . دوي بايد د هرې روژې په بدل كښې فديه وركړي . د يوې روژې فديه يو مسكين ته خوراك وركول دي.

د روژې قضاء :

مسافر ، بيمار او هغه مور چې ماشوم ته خپل شوده وركوي ، حايضه او نفاس لرونكې ښځه دې روژه نه نيسي او بيا دې په مناسب وخت كښې قضايي روژې ونيسي .( بخاري او مسلم )

په كومو ورځو كښې چې روژه نيول منع دي :

1- د دوو اخترونو ( كوچني او لوى اختر ) په لومړيو ورځو روژه نيول منع ده . ( ترمذي ، ابو داوود)
2- د تشريق ورځې : يعنې د ذى الجې په يولسمه ، دولسمه او ديارلسمه د روژې نيول كه فرضي وي او كه نفلي وي حرام دي ځكه چې دا ورځې د خوړلو ، څښلو او د الهي ذكر ورځې دي . ( مسند أحمد )
3- د شك ورځ : د شك په ورځ د روژې نيول حرام ګڼل كيږي. ( ترمذي)
4- ښځې ته ښايي چې د خاوند له اجازې پرته نفلي روژه ونه نيسي . ( بخاري )

نفلي روژې :

نفلي روژې د شوال د مياشتې شپږ ورځې دي. رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمايلي دي :
” چا چې د روژې د مياشتې پوره روژې ونيولى او بيا يې د شوال شپږ ورځې روژې ونيولى ، ګويا ټول كال يې روژې ونيولې . ( بخاري )
2- د عاشورى روژه : د محر م په لسمه ، او يوه ورځ د مخه يا وروسته يو ځاى د روژو نيول .
3- په شعبان كښې روژه نيول : له حضرت عائيشه رضى الله عنها څخه روايت دى چې ” ما رسول الله صلى الله عليه وسلم ليدلى دى چې د روژې د مياشتې نه علاوه يې زياتره د شعبان په مياشت كښې روژې نيولى .” ( بخاري )
4- د سپينو ورځو روژې : حضرت ابو ذر غفاري فرمايي چې رسول الله صلى الله عليه وسلم مونږ ته حكم كړى چې د هرې مياشتې درې ورځې د سپوږمې په ورځو يعنې 13 ، 14 او 15 روژه ونيسئ او فرمايلي يې دي چې داد ټول عمر د روژو د نيولو برابر ګڼل كيږي. ( نسائي )

د روژې آداب :

د سحري ( پشلمي) كول : : رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمايلي دي چې :
سحري وخورئ ، په سحري كښې بركت دى . ( بخاري او مسلم)
په سحري كښې ځنډ يعنې تاخير سنت دى . ( ابو داوود)
2- په افطار يعنې روژه ماتي كښې تلوار : رسول الله صلى الله وسلم فرمايلي دي :
” كله چې خلك په افطار يعنې روژه ماتولو كښې تلوار وكړي له دى سره په خير او بركت كښې پاتې كيږي . ( ترمذي )
3- د افطار په وخت كښې دعا كول : رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمايلي دي :
” د افطار په وخت هيڅ دعا نه رد كيږي .( بخاري)
4- د روژې د مخالفو شيانو څخه ډډه يعنې پرهيز كول :
نبي كريم صلى الله عليه وسلم فرمايلي دي :
روژه صرف دا نه ده چې د خوراكي او د څښاك له شيانو څخه ځان وساتل شي بلكې روژه هغه ده چې له فحش ويلو او بدو خبرو څخه هم ځان وساتل شي ، كه څوك تاسې ته بده خبره يا كنځل وكړي نو تاسې ورته ووايئ چې زه روژه يم. ( بخاري )
حضرت محمد صلى الله عليه وسلم همدا شان فرمايلي دي چې :
” كوم شخص چې له خرابو خبرو او خرابو كارونو څخه لاس نه انخلي نو بيا دې ته حاجت نشته چې له خوړلو او څښلو څخه لاس واخلي او روژه ونيسي. ( بخاري )
5- د مسواك كول : نبي كريم صلى الله عليه وسلم د روژې له نيولو سره مسواك هم كولو . ( ترمذي)
6- سخاوت او د پاك قرآن تلاوت :
رسول الله صلى الله عليه وسلم په روژه كښې ډير سخاوت او د قران تلاوت يى كولو او همداشان يې د قرآن پاك قرائت ته غوږ نيولو. ( بخاري )
7 – د روژې په وروستيو لسو ورځو كښې عبادت ته زور وركول : رسول الله صلى الله عليه وسلم د روژې په لسو وروستيو ورځو كښې په عبادت كښې ډيره خواري كوله او د كور خلك به يې د عبادت د پاره له خوبه پاڅول .( بخاري )
په هغو شيانو چې روژه ماتيږي :
1- په عمدي ډول څه خوړل يا څه څښل .
2- د روژې په حالت كښې ازدواجي تعلقات قائمول .
3- په عمدي ډول قى كول.
4- نسوار كول يا سكرټ څكول .
5- د حيض او نفاس شروع كيدل
6- د روژې د نيت ختمول .

په كومو شيانو چې روژه نه ماتيږي :

1- په ناپوهئ څه خوړل يا څښل .
2- احتلام كول
3- خپله پخپله قى راتلل
4- د مسواك استعمالول
5- د ګرمئ د شدت په وجه په سر او مخ اوبه اچول ، د جامو لمدول ، په سر باندې لمده ټوټه اچول.
6- په سيند كښې لامبو وهل په دې شرط چې اوبه له ستونې ( حلق ) نه تيرې نه شي .
7- په سر باندې د تيلو لكول يا خوشبو لكول .
8- د غاښ ايستل او يا د ضرورت په وخت كښې بيمار ته وينه وركول .

د مړي له طرف څخه د روژې قضاء :

كوم شخص چې مړ شي او په هغه باندې قضائي روژې واجب وي ليكن د استطاعت با وجود د كومې مجبورئ له مخې يې روژې نه وي نيولي نو ددغه شخص له طرف څخه دده كوم نژدې خپلوان كولاى شي روژې ونيسي . حضرت عائشه رضى الله عنها څخه روايت دى چې حضرت محمد صلى الله عليه وسلم فرمايلي چې :
من مات و عليه صيام صام عنه وليه ( رواه الشيخان )
كه څوك مړ شي او په هغه باندې روژې باقي وي نو د هغه ولي د هغه له خوا روژه نيولى شي.
يو سړى حضرت محمد صلى الله عليه وسلم ته راغى او ويې ويل . يا رسول الله زما مور مړه شوه او په هغې باندې روژې باقي وې ، زه د هغې له طرف څخه روژې ونيسم ؟ آنحضرت ځواب وركړ . كه چيرې ستا په مور او پلار قرض پاتې وې نو آيا تا به دا قرض نه وې ادا كړى ؟ هغه سړي وويل چې : ” ضرور .”
آنحضرت وويل چې ” د خداى پاك د قرض ادا كول خو ډير ضرور دي .”

د قدر شپه :

د روژ ې د مياشتې د ورستيو لسو شپو طاقې شپې د ټول كال له ټولو شپو څخه بهتره شپې دي. دا پنځه مباركې شپې بايد په عبادت ، توبه او استغفار كښې تيرې شي .
محمد صلى الله عليه وسلم فرمايلي دي چې : ” كه څوك د قدر په شپه د ايمان او ثواب په نيت سره قيام وكړي نو د هغه پخوانئ ټولې ګناوې بخښل كيږي. ( بخاري او مسلم)

د قدر په شپه دا دعا ضرور ده :

اللهم انك عفو تحب العفو فاعف عني .( ترمذي)
اى الله ! ته معاف كوونكى يې معافي دې خوښه ده ، ما معاف كړه .
دعا كوو چې خداى پاك دې په خپل فضل ا و كرم سره زمونږ د ټولو روژې ، عبادتونه او طاعتونه قبول كړي .
الحاج فضل الله رشتين

صافی بنسټ خبرتیا Safi Foundation Ads Donation

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
وسیع ویب
error: