فزیک

سرعت، وخت او شتاب

شتاب او سرعت

سرعت تعریف: د وخت په واحد کې وهل شوی فاصلې (لارې) ته سرعت وايي.

مونږ کولی شو د موټرو ځغلونې سیالې د مثال په توګه وکاروو. موټرونه بايد مساوي فاصلې ووهي. د معلومولو لپاره چې له دوه موټرو څخه کوم  یوموټر خورا چټک حرکت کوی اوګټونکي بلل کیږي باید د موټر سرعت ته وګورو.هغه موټرچې لوړ سرعت لرې، چټک حرکت کوي.

د موټرو سرعت محاسبه کولو لپاره ، موږ باید پوه شو چې موټرې څومره فاصلی په څومره وخت یا واحد زمان کې وهلې دي.

مونږد موټرو سرعت محاسبه کولو لپاره د  سرعت یو فورمول کاروو چې د سرعت فورمول په نوم یادېږی. د فورمول په اساس باید فاصله د وخت پرواحد باندې وویشل شي څو چې سرعت یې معلوم شي:

v=s/t

v = په انګلیسي کې سرعت (velocity) په v افاده کېږي.

s = په انګلیسي کې وهل شوې فاصله (لاره) په s افاده کېږي.

t = په انګلیسي کې وخت (Time) په tافاده کېږي.

د سرعت د اندازې اخیستلوواحدات کیلومتر في ساعت او متر فی ثانیه دي.

  • Km/h کیلومتر/فی ساعت (دلته h -hour معنی لري، په انګلیسی کې ساعت (Time) ورته وایي، دا راښیي چې یو متحرک یا څوک په یو ساعت کې څو کیلومترلاره وهلې ده.
  • m/s متر/فی ثانیه واحد دا راښیي چې یو متحرک یا څوک په یوثانیه کې څو متر لاره وهلې ده.

مثال: که چېرې یو موټر په یو ساعت کې  50km لارې ووهي د موټر سرعت 50 km/h فی ساعت دی:

حل: v=50km/ 1hr=50km/hr

کله چې موږ د پورتنۍ معادلې په اساس وهل شوې فاصله  د وخت پر واحد باندې وویشو ، د موټر اوسط سرعت لاس ته راځي.

شتاب یو کمیت دی هر کله چې د سرعت اندازه بدلون وکړي او دسرعت د بدلون په نتیجه کې شتاب منځ ته راځي. د مثال په توګه ، یو موټر د 0-100 کیلو متر / في ساعت څومره چټک ځغلولي شي. کله چې د موټر سرعت بدلون مومي موټر خورا چټک حرکت کوی. دا دواړو خواوو پورې اړه لري کله چې موټر چټک او یا چټکتیا یي لږ کېږي. که چېری د موټر سرعت لوړ شي د موټر شتاب مثبت او که چېرې د موټر سرعت کم شي د موټر شتاب منفي وي. د شتاب واحدونه متر/فی ثانیه في ثانیه او یا m/s2  دی.

لاره ، سرعت او وخت محاسبه کول:

موږ دمخه ولید چې د موټرو سرعت محاسبه کولو لپاره د سرعت یو فورمول کاروو چې د سرعت فورمول په نوم یادېږی. که موږته سرعت او وخت معلوم وي د سرعت فورمول کارولو په واسطه محاسبه کولئ شو چې څومره لاره وهل شوی . که چیرې موږ ته سرعت او د وهل شوی فاصله معلوم وي، موږ د وخت محاسبه کولو لپاره فورمول هم کارولی شو.

لاره:

د وهل شوی فاصلې محاسبې لپاره چې یو څه څومره فاصله وهلې ، موږ کولی شو سرعت د وخت واحد سره ضرب وکړو. که موږ پوهیږو چې  یو موټر2 ساعت ځغلولې او د موټرسرعت 80 کلومیتر / فی ساعت  وه، موږ محاسبه کولی شو چې هغه لاره چې موټر یې وهلې 160 کیلومتر دی:

V=80km/hr*2hr=160km

وخت:

د محاسبې لپاره چې یو څه یا یو څوک څومره وخت په وهل شوې فاصله  مصرف کړی ، موږ کولی شو لاره  پر سرعت واحد باندې تقسیم وکړو. که موږ پوهیږو چې یو موټر 140 km کیلو مترلاره وهلې او سرعت یې km 70 کیلومتره /في ساعت وه ، نو موږ پوهیږو چې موټر دوه ساعته کارولې دی:

T=140km/70km/hr= 2hr

صافی بنسټ خبرتیا Safi Foundation Ads Donation

wasiweb.com

wasiweb.com Publisher Team publish your sent articles. you can send your articles to publish, also you can be author with us. Share the website and articles with your friends

خپل نظر مو دلته ولیکئ

Back to top button
وسیع ویب
error: